فاتحان ثریا: دانشمندان از مدت‌ها پیش به این نتیجه رسیدند که زمین و عطارد هسته‌های فلزی دارند. هسته عطارد تقریبا ۸۵% از حجم این سیاره را پر می کند؛ که در مقایسه با سایر سیاره‌های سنگی در سامانه خورشیدی، خیلی عظیم است. به مانند زمین، هستۀ بیرونی عطارد از فلز مایع تشکیل یافته، اما نشانه‌هایی وجود دارد که می گوید درونی‌ترین هستۀ عطارد جامد است.

image e Mercury
این چشم‌انداز رنگارنگ از سیاره عطارد در طول ماموریت کاوشگر مسنجر تهیه شده است. این رنگ‌ها با آنچه عطارد در چشم انسان دیده می شود، فرق داشته و از واقعیت دور هستند؛ این رنگ‌ها باعث تقویت تفاوت‌های شیمیایی، معدنی و فیزیکی میان سنگ‌های تشکیل دهندۀ سطح سیاره می شوند.

به گزارش فاتحان ثریا، بتازگی تیمی از دانشمندان در مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا، MIT، دانشگاه ساپینزا، دانشگاه کیس وسترن رزرو و دانشگاه کلمبیا به شواهدی دست یافته‌اند که نشان می دهد هستۀ درونی عطارد جامد است و اندازه‌اش تقریبا برابر با هسته درونی و جامد سیارۀ زمین است.

دکتر «آنتونیو جنوا» در دانشگاه ساپینزا بیان کرد: «قسمت درونی عطارد هنوز فعال است، و دلیلش هستۀ مذابی است که نیروی لازمِ میدان مغناطیسی ضعیف این سیاره را تامین می کند. قسمت درونی عطارد سریع‌تر از قسمت درونی سیاره ما با کاهش دما روبرو شده است. عطارد شاید به ما در این پیش‌بینی کمک کند که میدان مغناطیسی زمین چگونه با سرد شدن ِ هسته، دستخوش تغییر قرار خواهد گرفت.»

دکتر جنوا و همکارانش برای فهمیدن اینکه هستۀ عطارد از چه چیزی ساخته شده، باید نگاه جامع‌تر و دقیق‌تری می انداختند. آنها از مشاهدات رادیویی ماموریت مدارگرد مسنجر ناسا برای تعیین نابهنجاری‌های گرانشی عطارد و موقعیت قطب چرخشی آن استفاده کردند؛ پس این فرصت را یافتند که جهت‌گیری این سیاره را نیز بهتر درک کنند. هر سیاره‌ای روی یک محور به گردش می پردازد. عطارد خیلی کُندتر از از زمین می چرخد و هر روز عطارد برابر است با ۵۸ روز در زمین. در سال ۲۰۰۷، مشاهدات راداری از وجود تغییر کوچکی در چرخش عطارد پرده برداشت.

لذا این نتیجه حاصل شد که هستۀ این سیاره باید فلز مذاب بوده باشد. اما مشاهدات مربوط به چرخش عطارد برای درک بهتر شرایط هسته درونی عطارد کافی نبود. دانشمندان این سوال را مطرح کردند که آیا در عمق عطارد یک هسته جامد وجود دارد یا خیر. دکتر «ساندر گوسنز» محقق در مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا گفت: «گرانش ابزار قدرتمندی برای بررسی بخش‌های درونی عمیق یک سیاره است، زیرا به ساختار چگالی آن سیاره بستگی دارد.»

image Mercury Inner Core
نمایش گرافیکی از ساختار درونی عطارد.

دانشمندان داده‌های کاوشگر مسنجر را در یک برنامه کامپیوتری وارد کردند. این برنامه به آنها کمک کرد تا پارامترها را تنظیم کرده و ببینند ترکیب درونی عطارد چه شکلی است. نتایج نشان داد که به منظور حصول بیشترین تطابق، عطارد باید از یک هستۀ درونی جامد و بزرگ برخوردار باشد. بر اساس براورد دانشمندان، هسته جامد آهنی تقریبا ۲۰۰۰ کیلومتر عرض دارد و حدودا نیمی از کل هسته این سیاره را تشکیل می دهد. در مقابل، هسته جامد زمین تقریبا ۲۴۰۰ کیلومتر گستردگی دارد و بیش از یک سوم کل هسته زمین را به خود اختصاص داده است.

دکتر «اروان مازاریکو» سیاره شناس در مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا گفت: «ما مجبور بودیم از حوزه‌های مختلف داده‌ها را جمع‌آوری و ادغام کنیم تا ببینیم ساختار درونی عطارد چه شکل و ویژگی‌هایی دارد.» یافته‌های این مقاله در مجله Geophysical Research Letters منتشر شده است.

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی فاتحان ثریا

منبع: sci-news.com



مطالعه این مقاله در وب سایت منبع

  این مطلب را پسندیدم

پاسخ دهید